Officieel is de iPad nog niet in Nederland verkrijgbaar. Toch weten tal van mensen er al een te bemachtigen in het buitenland. We hebben een aantal mensen gevraagd de nieuwste eBijbel (Nieuwe Bijbelvertaling) in het mijnEPUB formaat op de iPad te testen.
Het eerste wat opvalt is de prachtige weergave in kleur. Op een eReader, die alleen grijstinten kent, was het niet zichtbaar, maar De Nieuwe Bijbelvertaling als mijnEPUB ebook is voorzien van kleur. Zowel de koppen als de versnummers hebben een andere kleur als de tekst. In de gedrukte edities van Jongbloed was dat al een sterke verbetering, op de iPad komt het het leesgenot ook ten goede.
De leeservaring op de iPad is sensationeel. Pagina’s die “echt” omslaan. Pagina’s naast elkaar. Het ziet er prachtig uit, maar nog veel belangrijker, je bladert heel erg snel een aantal pagina’s naar voren of naar achteren.
De navigatie gaat het beste via de touchscreen via de hyperlinks. De TOC echter wordt niet weergegeven zoals de bedoeling is. Op dit punt kan de iBookreader een verbetering ondergaan. Het is nl. niet mogelijk om de hoofdstukken van een bijbelboek te verbergen, hierdoor staan alle 1189 hoofdstukken onder elkaar. Dat is dus heel wat naar beneden scrollen als je een hoofdstuk uit het Nieuwe Testament wilt opzoeken. Nee, wat dat betreft kan je beter gebruik maken van de ingebouwde navigatie op de pagina’s. Bij de uitvoering van de eBijbel is het dus goed dat er voor een meervoudige navigatiemogelijkheid is gekozen. Als het ene niet goed werkt kan je altijd nog de andere methode gebruiken. Gelukkig. Het is wel slordig van Apple dat dit basiselement niet goed is verwerkt in de iBookreader.
Wat ook erg prettig is is dat je stukken tekst kunt markeren en van aantekeningen kan voorzien. Iedereen die de Bijbel leest wil regelmatig iets bij een vers schrijven of een stuk tekst markeren. Op de iPad zit deze functie standaard ingebouwd in de iBookreader.
Deze eerste kennismaking is uiterst positief.
De ebook bijbels in het mijnEPUB formaat zijn ontwikkeld om gebruikt te kunnen worden op tal van leesapparaten. Doordat ePub een open standaard is kan iedereen een reader ontwikkelen, waarmee de ePub ebooks gelezen kunnen worden. Dat lijkt mooi, maar op dit moment is de praktijk nog weerbarstig. Gelukkig gaan de ontwikkelingen razendsnel en zullen bij wijze van spreken de problemen van vandaag morgen alweer opgelost zijn.
De ePubreader die wordt meegeleverd met eReaders zoals de Sony en de BeBook vormen geen enkel probleem. Ze werken goed en snel. Ook het programma Adobe Digital Editions voor op de PC of Mac vormt geen enkel probleem.
Van een plugin voor de webbrowser Firefox die het mogelijk maakt om ePubs in deze webbrowser te lezen is ons gemeld dat deze de navigatie niet weergeeft. Oftewel een essentieel onderdeel van de ePub-standaard is niet ingebouwd in deze ebookreader. Het vinden van een ePubreader die probleemloos werkt onder Windows Mobile is een ramp. Of ze zijn niet in staat grotere ebooks in te lezen, of ze geven dingen weer die nooit zijn ingebouwd, enz. Voor Windows Mobile is op dit moment nog geen goede ebookreader beschikbaar.
Van de readers die ontwikkeld zijn voor gebruik op Android-telefoons worden wij ook niet echt blij. Ze zijn traag vergeleken met de Sony en BeBook. Voor de iPhone kom je al snel terecht bij Stanza, maar dat is recent overgenomen door Amazon en die ziet liever dat hun eigen formaat gebruikt wordt in plaats van de open ePub standaard. Gelukkig heeft Apple een nieuwe OS aangekondigd met speciale aanpassingen voor het lezen van ePub ebooks. Ook de iPad zal minder moeite hebben.
De Bijbel is nu beschikbaar als een ePub ebook. Niet voorzien van de hinderlijke Adobe DRM, maar van het veel vriendelijkere mijnEPUB concept. Bij het mijnEPUB concept wordt de naam van de gebruiker in het ePub-bestand verwerkt.
Veel mensen hebben uitgekeken naar de komst van de Bijbel als ePub ebook. Nu het zo ver is viert de uitgever dit met een unieke actie: Tien bijbels worden gratis weggegeven. Dus wilt u een uniek exemplaar van de Bijbel met uw naam er in vermeldt (Ex Libris), reageer dan snel door contact op te nemen. De eerste tien personen die zich melden met hun naam en emailadres krijgen hun eigen persoonlijke editie toegestuurd.
[Inmiddels hebben zich 10 mensen gemeld en hun eigen Bijbel als ebook ontvangen]
Nu het digitale boek door de komst van ondermeer de iPad aan zijn definitieve opmars lijkt te zijn begonnen, neemt ook het aanbod van digitale bijbels verder toe. Er zijn echter nogal wat verschillende vormen van digitale bijbels in omloop. Ook het aantal verschillende apparaten dat eBijbels leest is groot. Voor de consument is het lang niet altijd duidelijk welke eBijbel op welk apparaat gelezen kan worden en welke functionaliteit er precies geboden wordt.
“eBijbels bieden geweldig veel mogelijkheden en voordelen voor de consument, maar we willen voorkomen dat mensen een negatieve ervaring opdoen”, licht Peter van der Schelde van Importantia Publishing het initiatief voor eBijbel.nl toe. Het is belangrijk dat lezers zich eerst afvragen wát ze willen doen met een eBijbel, voordat ze er een aanschaffen. “Wil je bijbelstudie doen en veel vertalingen naast elkaar zetten, dan heb je een andere oplossing nodig, dan wanneer je onderweg een stukje uit de bijbel wilt lezen op een smartphone.”
- Digitaal aanbod
Al geruime tijd is er een flink aanbod van allerlei digitale bijbels.
· De Online Bijbel is sinds 1990(!) beschikbaar voor (desktop) computers.
· Pocket Online bijbel is er sinds 2007 met honderden bijbels. (Voor Windows Mobile apparaten)
· Biblereader is sinds 2004 op de markt met de NBG-vertaling, Groot Nieuws Bijbel en de Nieuwe Bijbel Vertaling (Bestemd voor Palm, Pocket PC en Smartphones).
· MobiPocket is sinds 2005 verkrijgbaar met de Nieuwe Bijbelvertaling, NBG vertaling 1951 en Statenvertaling als ebook (Palm, Pocket PC, Blackberry, Smartphone, iLead, Symbian, Cybook, e.a.)
ePub
Voor het lezen van de bijbel op een eReader zoals de iPad, Sony eReader, de BeBook of iLead zijn epub-bestanden het meest geschikt. Deze week introduceert Importantia de Bijbel ook in ePub-formaat die verkocht wordt door verschillende webshops.
Van der Schelde: “De bijbel in ePub formaat is vooral geschikt voor mensen die de Bijbel ‘gewoon’ willen lezen en die snel een bijbelgedeelte willen opzoeken. Deze toepassing is minder geschikt voor studeren. Daarvoor kun je beter toepassingen zoals de Pocket Online Bijbel gebuiken.”
De eerste bijbelvertalingen in het mijnEPUB-formaat zijn beschikbaar. Voordeel van het mijnEPUB formaat is dat het niet is voorzien van de hinderlijke DRM, waardoor het gebruikt kan worden op meer apparaten en er ook eenvoudiger van apparaten gewisseld kan worden. De ebooks zijn gepersonificeerd met de naam van de gebruiker.
Beschikbaar zijn:
De Nieuwe Bijbelvertaling
De Nieuwe Bijbelvertaling met deuterocanonieke boeken
De Statenvertaling
De NBG-vertaling 1951
De Groot Nieuws Bijbel
De bijbels kunnen gelezen worden op ieder apparaat dat ePub ondersteund. Wel is het aan te bevelen een niet te klein beeldscherm te hebben. De navigatie neemt nl. enige ruimte op het beeldscherm in beslag. Ook kan er een verschil bestaan tussen verschillende readerapplicaties omtrent de wijze waarop de Bijbel en de navigatie wordt weergegeven.
In het geval dat voor een leesapparaat met klein beeldscherm ook een Mobipocketreader beschikbaar is, is het aan te bevelen een Mobipocket-editie van Bijbel te gebruiken. Deze zijn nl. beter afgestemd op kleine ‘beeld’-schermen.
De Bijbels in het mijnEPUB-formaat zijn bedoeld om de Bijbel ‘te lezen’ vanaf een leesapparaat. Geavanceerde studiefuncties, zoals een concordantie, het raadplegen van een commentaar, een woordstudie of bijbeltekstvergelijken is niet mogelijk met het algemene ebookformaat ePub. Hiervoor kan beter de meer gespecialiseerde applicatie Pocket Online Bijbel worden gebruikt. Dit programma maakt gebruik van een eigen database-ontwerp om de geavanceerde studiefuncties te kunnen bieden. Het database-ontwerp achter ePub is hier te algemeen voor.
De weergave van de Bijbel in het mijnEPUB formaat is voorzien van een goede opmaak. Bovendien wordt gebruik gemaakt van kleuren. De keuze van de kleuren is zodanig dat op leesapparaten die voorzien zijn van epaper er geen tekst wegvalt.
Over de navigatie is goed nagedacht. Deze brengt je snel naar het gewenste bijbelgedeelte. Een paar testen van de navigatie in een kerkdienst en een bijbelstudiekring met de Sony eReader (touchscreen) brachten aan het licht dat het gezochte bijbelgedeelte nagenoeg altijd sneller werd gevonden met de eReader dan de mensen die moesten bladeren in hun gedrukte bijbel voor elkaar kregen.
Zo luidde de stelling die mij werd voorgelegd door Jeroen Kanis van EO-Visie voor de Visie-column Slijpsteen.
Tja en dan moet je een antwoord geven. Niet alleen ik, maar ook een aantal anderen hadden er wel wat over te zeggen.
Eens en oneens: e-bookconsultant Peter van der Schelde van Cross Link Services kan zich prima vinden in beide antwoorden. In 1992 introduceerde hij (vanuit Importantia) de Online Bijbel in Nederland (www.onlinebible.org). “Mensen denken vaak dat ik voorkeur heb voor digitale bijbels, maar de vorm maakt mij niet uit,” zegt hij. “Het gaat om de boodschap. Als mijn gewone bijbel voor het grijpen ligt, pak ik die.” Veel mensen beschouwen de traditionele bijbel volgens Van der Schelde nog altijd als dé ideale vorm, omdat ze technologie als ballast beschouwen en lezen van een beeldscherm vermoeiend vinden. “Je moet een computer eerst opstarten. Dat is een nadeel. Er zijn allerlei andere toepassingen beschikbaar die veel handiger zijn, zoals mobiele telefoons, pocket pc’s en e-readers (digitale boeken, red.).”
Van der Schelde is groot liefhebber van die moderne snufjes. Hij gebruikt vooral zijn mobiele telefoon. “Sinds ik de bijbel op mijn telefoon heb, neem ik mijn gewone bijbel zelfs niet meer mee. Ik kan daarop allerlei vertalingen lezen en als ik andere teksten of naslagwerken wil raadplegen, heb ik die bij mij. Dat zie ik mezelf met gedrukte boeken niet doen.”
Maar ja de anderen hadden natuurlijk een andere mening. Lees het hele artikel er maar op na. Het staat op de website van de EO.
Dat de Bijbel naast een gedrukte variant ook een electronische kent is al jaren een feit.
De Bijbel op de computer was in 1989 al een gegeven en heeft sinds dien alle technische ontwikkelingen meegemaakt. Van Online Bijbel op 5,25″ dos diskettes naar een Windows DVD-rom, websites waarop de Bijbel kan worden geraadpleegd en uiteraard ook de Bijbel meenemen op een mobiel leesapparaat. Juist ook op een mobiel apparaat: De Bijbel is immers een boek dat mensen meenemen om uit te lezen, inspiratie uit willen op doen, willen bestuderen, onderweg en overal.
Het is niet langer de vraag of het nuttig is dat de Bijbel ook beschikbaar is in een elektronische variant. Dat nut heeft zich al lang bewezen. Het heeft zich zelfs zo bewezen dat er steeds meer een gedifferentieerde behoefte ontstaat naar verschillende elektronische uitvoeringen, afhankelijk van de gebruikerswensen en beschikbare hardware waarop de Bijbel gebruikt wordt. Met de komst van de eReader is de differentiatie alleen maar verder toegenomen.
Met de komst van meerdere uitvoeringen wordt het voor de gebruiker steeds moeilijker om een keuze te maken. Sommigen willen een eReader kopen met het hoofddoel om daarop de Bijbel te kunnen lezen, anderen vragen zich af of ze straks een eerder gekochte eBijbel ook kunnen gebruiken op de iPad. Weer anderen willen alles doen op hun iPhone. De volgende wil ook kunnen zoeken in een Bijbel of aantekeningen maken. En zo bestaan er tal van vragen en wensen.